De wereld verandert razendsnel en dat voelt Sweco elke dag. Als grootste studiebureau van België en Europa op het vlak van engineering en architectuur, zit innovatie in hun DNA. Maar hoe bereid je leidinggevenden voor op een werkomgeving die constante wendbaarheid vereist? Voor Michael De Smet, Business Unit Manager bij Sweco België en deelnemer aan het leiderschapstraject, werd die vraag plotseling heel concreet tijdens een ingrijpende overname en de integratie van zijn team.

Het samensmelten van twee verschillende bedrijfsculturen en de herstructurering die daarop volgde, zette de vertrouwde dynamiek op de werkvloer flink onder spanning. Voor Michael werd het een serieuze vuurdoop waarbij leiderschap plotseling veel meer vroeg dan het managen van projecten en cijfers.

“Op zo’n veranderingsmoment merk je als organisatie van de ene op de andere dag ander gedrag bij collega’s”, vertelt Michael De Smet. "Mensen die je dikwijls al jaren kent en die normaal heel kalm en beheerst zijn, reageren dan emotioneel of trekken zich juist terug. Als leidinggevende moet je hen daar dan doorheen loodsen, terwijl je ondertussen zelf ook aan het uitzoeken bent hoe je dat het beste aanpakt. Dat is confronterend."

Sweco liep in die hectische periode echt tegen de grenzen van de traditionele aanpak aan. Hun mensen zijn hoogopgeleide, analytische ingenieurs. Die kun je prima een dik handboek over leiderschap geven – de theorie snappen ze meteen. Maar de organisatie merkte dat die droge kennis volledig verdampte wanneer de druk en de onzekerheid op de praktijkvloer toenamen. In het klaslokaal knikte iedereen braaf ja, maar zodra er stress was, verviel iedereen – inclusief de leidinggevenden – direct terug in oude patronen. Er gaapte een enorm gat tussen "theoretisch weten hoe het moet" en "het daadwerkelijk zo doen".

Bovendien bleven de toenmalige trainingen te vrijblijvend. Sweco besefte dat er fundamenteel iets anders moest. Ze voelden aan alles dat ze nood hadden aan een partner die hen hielp om die theorie te vertalen naar concreet gedrag – iemand die hen durfde te confronteren met wat er nu werkelijk tussen mensen gebeurde.

De zoektocht naar een onmisbare partner

Met die duidelijke behoefte op zak ging Sweco op zoek naar een partij die geen standaardpakket zou  afleveren, maar wel een duurzame partner die mee zijn schouders wilde zetten onder echte gedragsverandering. Die partner vonden ze bij TrainingNetwork. Waar andere opleiders bleven hangen in theoretische kaders en presentaties, bracht trainer Inneke een radicaal andere filosofie mee: ervaringsgericht leren of learning by doing.

"Als je écht wilt dat mensen groeien en hun gedrag veranderen, moet je ze uit hun comfortzone halen en het hen laten voelen", legt Inneke uit. "Je leert ook niet fietsen door een boek te lezen of video’s te bekijken. Je moet op die fiets stappen, beginnen trappen en ja, soms zal je dan ook al eens vallen. Maar alleen door het te doen, leer je gaandeweg hoe het moet. Tijdens onze trajecten - en dus ook bij Sweco - creëren we situaties waarin je je niet kunt verstoppen achter je rationele kennis of je functietitel. Nee, we zetten oefeningen in die in eerste instantie misschien op een spelletje lijken, maar dat absoluut niet zijn. Het zijn strategisch gekozen werkvormen die onderliggende interacties, patronen en communicatie in een team of bedrijf haarscherp blootleggen."

Volgens Inneke is dat dé manier om de twee krachtigste emoties aan te boren die mensen aanzetten tot diepgaand leren: frustratie en verwondering. “Wanneer je merkt dat iets niet lukt, ontstaat er een gezonde frustratie. Die zorgt dan op haar beurt weer voor een enorme urgentie om het wél te kunnen. Daarnaast is er ook verwondering, bijvoorbeeld wanneer je door een onverwacht inzicht verrast wordt. Dát zijn de momenten waarop tijdens een training letterlijk het licht aangaat bij de deelnemers.”

Van realiteit naar actie (en pas daarna de theorie)

De samenwerking tussen Sweco en TrainingNetwork begon dus niet met een kant-en-klaar script, maar met een intensief voortraject. Samen brachten we de ideale leidinggevende binnen Sweco in kaart aan de hand van negen specifieke kerncompetenties. Die competenties vormden het kompas van wat geleerd moest worden, maar de invulling van de sessies werd puur ervaringsgericht opgebouwd.

Inneke: “In de sessies werden de managers letterlijk in beweging gezet, want fysieke beweging zorgt voor mentale wendbaarheid. Deelnemers kwamen in situaties terecht waarin ze onder tijdsdruk complexe problemen moesten oplossen of moeilijke boodschappen moesten overbrengen.

Direct na de intensieve ervaring werd er uitgebreid de tijd genomen voor reflectie. We kijken dan live naar het gedrag dat net is vertoond. Waarom nam jij de leiding? Wat deed die tijdsdruk met de sfeer? Pas wanneer dat bewustzijn er is, plakken we er een theoretisch model op, zoals de Roos van Leary. Omdat ze het net aan den lijve hebben ondervonden, 'plakt' die theorie meteen. We reiken de kaders naderhand aan op overzichtelijke one-pagers, inclusief boek- en podcasttips voor wie dieper wil graven. We geloven er namelijk in dat professionals volwassen genoeg zijn om zelf te pakken wat ze op dat moment nodig hebben.

Veel organisaties worstelen met een herkenbare uitdaging: leadership development-trajecten worden opgezet, maar de daadwerkelijke gedragsverandering blijft uit. Ook in omgevingen met nuchtere, analytische professionals – waar je misschien niet direct aan actieve oefeningen of spellen denkt – blijkt ervaringsgericht leren de sleutel. Het is een aanpak die deelnemers uitdaagt om direct in actie te komen, in plaats van alleen kennis op te doen. Die methode werkt voor iedereen, van blue-collar arbeiders op de vloer tot directieteams. Iedereen functioneert in groepen. De managers stapten er ook met open vizier in, ondanks het feit dat de opdrachten soms heel confronterend waren en om kwetsbaarheid vroegen.”

Naar een echte leercultuur

Het effect van deze aanpak reikt bij Sweco intussen veel verder dan de muren van het trainingslokaal. Het traject bleek het startschot van een blijvende cultuurverandering.

"Het heeft ons als leidinggevenden ook dichter bij elkaar gebracht", vertelt Michael. "We zaten samen met een groep met managers in allerlei verschillende fases van hun carrière, met elk hun eigen achtergrond en kijk op de wereld. Dat was enorm verrijkend. Er is zelfs spontaan een WhatsApp-groep ontstaan waarin we nog wekelijks praktijksituaties en prangende vragen met elkaar delen. We zoeken elkaar nu ook regelmatig op en gaan samen eten, om te sparren. Dat is ons niet opgelegd door hr. Nee, we doen dat helemaal zelf, omdat we de waardevolle ervaringsuitwisseling willen vasthouden."

“Daarnaast merkte ik ook een duidelijke verschuiving in de mindset van veel mensen. Waar managers voorheen dachten dat ze als leider álle antwoorden paraat moesten hebben en nooit een fout mochten maken, durven ze nu vaker kwetsbaar te zijn. Ze durven te leiden én te falen, en geven hun teams diezelfde ruimte. Door die openheid, het geduld en de ruimte om te experimenteren is de leergoesting - zoals ze het bij TrainingNetwork zo mooi noemen - en het engagement binnen de hele organisatie enorm toegenomen. En ik blijf het herhalen: investeren in mensen is een absolute noodzaak om de kwaliteit van je bedrijf te garanderen.”

Eigenaarschap als sleutel tot impact

"Een leertraject valt of staat met het eigenaarschap van de deelnemer", besluit Inneke. "Als facilitators kunnen wij wel de veilige omgeving creëren en de deelnemers een spiegel voorhouden, maar de manager moet zelf de verantwoordelijkheid willen dragen voor zijn eigen groei. Is die intrinsieke motivatie er en wordt ze ondersteund door individuele coaching en gerichte praktijkobservaties op de werkvloer, dan transformeer je écht het leiderschap binnen je organisatie."

Klaar om de kracht van ervaringsleren zelf te ontdekken?
Wil je net als Sweco bouwen aan een ijzersterke leercultuur en leidinggevenden transformeren tot wendbare, veerkrachtige trekkers?

Neem met ons contact op voor een open, vrijblijvend gesprek. We denken graag met je mee als jouw partner in groei.

Zoek je meer inspiratie? 
Mogelijks kunnen ook deze leiderschapstrajecten op maat je inspireren. Of beluister de podcastaflevering met Michaël en Inneke.